دكتر منوچهر قاروني/متخصص قلب و عروق/استاد دانشگاه علوم پزشکي تهران
در آينده يک نفر از هر 4 نفر ديابت خواهد داشت

تا سال‌ها عقيده بر اين بود که ديابت بيماري است ولي بعد معلوم شد ديابت بيماري نيست. ما به عنوان پزشك، افراد زيادي با رژيم غذايي معمولي، چاق و با قندخون بالا (مثلا بالاي 400 ميليگرم در دسي ليتر) ديده‌ايم که داروهايشان را هم درست مصرف نمي‌كردند، اعتقاد داشته‌اند «بخورم و بميرم، بهتر است كه نخورم و بميرم»، اين افراد هميشه در طول عمر خود همه چيز خورده بودند و قندشان هم هميشه بالا بوده است ولي بعد از سال‌ها مثلا بعد از 30 سال، به عارضه قلبي مهمي مبتلا نشده بودند...

 کساني هم بوده‌اند كه فقط 6 ماه پس از تشخيص ديابتشان با قند200 ميلي گرم در دسي ليتر، بدون اينکه چاق باشند يا دارويشان را درست مصرف نکنند، به دليل سكته‌قلبي بارها در سي‌سي‌يو بستري و چشمشان را ليزيك کرده و فشار بالاي 20 ميلي?متر جيوه داشته‌اند. پس نتيجه مي‌گيريم كه ديابت يك «بيماري» نيست يك «نشانگان» است. «نشانگان» يعني مجموعه علايم يك بيماري. يكي از علايم ديابت، قندخون بالاست و علامت ديگرش تنگ شدن عروق کوچک. تا سال‌ها فكر مي‌كردند چون پانكراس انسولين نمي‌سازد، بدن انرژي خود را از چربي‌ها مي‌گيرد و چربي خون بالا مي‌رود به همين دليل شخص سكته مي‌كند. در حالي كه ممكن است چربي خون اين بيماران بالا نباشد ولي دچار ضايعات عروقي ‌شوند. شبكيه چشم آنها ممكن است دچار اشكال و عروق ريز قلبشان مسدود ‌شود و مجبور شويم بارها، حتي 15 يا 16 بار در سي‌سي‌يو بستري‌شان کنيم. به دليل درگيري عروق ريز، سكته‌هاي كوچك اتفاق مي‌افتد. ديابت عامل اساسي ابتلا به بيماري‌هاي قلبي– عروقي است. پيش‌بيني شده است كه در آينده از هر 4 نفر، يك نفر مرض قند خواهد داشت يا در طول عمرش بالاخره قند خونش بالا خواهد رفت بنابراين يك معضل بسيار بزرگ در كشور ما و ديگر كشورها، بيماري قند خواهد بود. پس بايد از سنين پايين اين بيماري را كنترل کنيم. به?اين ترتيب كه براي هر كودكي كه به دنيا مي‌آيد، يك شناسنامه بهداشتي درست شود. يعني بپرسيم آيا پدربزرگ يا مادربزرگش يا پدر و مادر کودک مرض قند داشته‌اند يا خير. اگر بچه‌اي در خانواده ديابتي به دنيا آمد، بايد از همان ابتدا برايش رژيم غذايي‌ در نظر بگيريم و به جاي شكلات و پفك و ديگر تنقلاتي كه بچه‌هاي ديگر مي‌خورند، به آنها غذاهايي با نشاسته كمتر بدهيم تا قبل از بلوغ چاق نشوند. متاسفانه چاقي قبل از بلوغ، برگشت‌پذير نيست چون تعداد چربي‌ها و سلول‌ها تا قبل از بلوغ افزايش مي‌يابد ولي بعد از بلوغ سلول‌هاي چربي ديگر زياد نمي‌شوند و فقط حجم آنها بزرگ‌تر مي‌شود. بايد از سنين پايين از اين بيماري پيشگيري كنيم نه اينكه بگذاريم وقتي ديابت خودش را نشان داد، به درمان آن بپردازيم. بهترين كار اين است كه خانواده‌ها را انتخاب كنيم حتي به نظر من در ازدواج‌ها بايد به جاي اينكه از شخص بپرسيم وضعيت مالي‌ات چگونه است، بپرسيم كه چه بيماري‌هايي در خانواده‌اش موروثي است دختر و پسري كه مثلا پدر يا مادرشان قند دارند، با هم ازدواج نکنند تا در بچه‌ها و نسل‌هاي بعدي اين بيماري رخ ندهد و بتوانيم كنترلش كنيم. چون اين بيماري يك بيماري ارثي است و به صورت خانوادگي منتقل مي‌شود.